TRAB: The Rest is Dust

25 kwietnia 2025 roku w St Agatha’s Auditorium w Rabacie na Malcie odbyła się światowa premiera opery „TRAB – The Rest is Dust” maltańskiego kompozytora Reubena Pace’a do libretta Ġorġa Peresso. W realizacji jednego z najważniejszych projektów operowych Mikiel Anton Vassalli College udział wzięła Orkiestra Maxime pod dyrekcją Andrzeja Mandryki.

„TRAB – The Rest is Dust” to współczesna opera w języku maltańskim, stanowiąca trzecią i finałową część pierwszego maltańskiego cyklu operowego stworzonego przez Reubena Pace’a. Wcześniejsze części – „SWAR: Behind the Fortifications” oraz „BLAT: The Island Fortress” – odnosiły się odpowiednio do Wielkiego Oblężenia Malty w 1565 roku oraz doświadczeń II wojny światowej. Akcja „TRAB” została natomiast osadzona we współczesności.

Centralnym motywem dzieła jest konflikt pomiędzy nieograniczoną ekspansją gospodarczą a potrzebą ochrony środowiska, dziedzictwa i wartości niematerialnych. Rocco, bezwzględny deweloper, planuje zabudowę dziewiczej doliny i znajdującego się w niej ogrodu. Jego działania prowadzą do konfrontacji z mieszkańcami tego miejsca, a historia staje się punktem wyjścia do szerszej refleksji nad konsumpcjonizmem, chciwością korporacyjną, degradacją środowiska, tożsamością oraz przemijaniem materialnego świata.

Produkcja miała charakter międzynarodowy i multidyscyplinarny, łącząc profesjonalnych śpiewaków i muzyków z uczniami i studentami Mikiel Anton Vassalli College – maltańskiej narodowej instytucji kształcenia w dziedzinie sztuk wizualnych i performatywnych. W projekt zaangażowane były m.in. szkoły muzyki, sztuk wizualnych oraz dramatu i tańca działające w strukturze College’u. Przygotowane przez studentów prace plastyczne stały się również częścią scenografii i multimedialnej oprawy spektaklu.

Za reżyserię odpowiadał brytyjski reżyser Michael Moxham, scenografię przygotowali Roderick Camilleri oraz studenci MAVC Malta School of Art, a za produkcję wykonawczą odpowiadał Victor Galea, Head of College Network Mikiel Anton Vassalli College.

Partię Rocco wykonał Andrew Louis Cassar, a w pozostałych głównych rolach wystąpili Steffen Schantz, Charles Vincenti, Gheorghe Palcu, Clare Ghigo, Camilla Saba Davies oraz Olivia le Roux. W spektaklu uczestniczyli również soliści reprezentujący cztery pory roku, młodzi śpiewacy MAVC oraz liczna obsada aktorska i taneczna.

Warstwę orkiestrową światowej premiery powierzono Orkiestrze Maxime z Polski. Zespół poprowadził jego założyciel i dyrygent Andrzej Mandryka. Udział w premierze „TRAB – The Rest is Dust” był jednym z głównych punktów pierwszego wyjazdu artystycznego Orkiestry Maxime na Maltę i ważnym etapem rozwijającej się współpracy zespołu z Mikiel Anton Vassalli College.

Premiera spotkała się również z zainteresowaniem międzynarodowej krytyki. Opera Today zwróciła uwagę zarówno na rozbudowaną obsadę i skalę przedsięwzięcia, jak i na wymagający język muzyczny dzieła oraz jego rozbudowane sceny zespołowe, podkreślając udział Orkiestry Maxime i Andrzeja Mandryki w realizacji premierowej produkcji.